Skocz do zawartości

Chorwacja - zbiór przepisów motorowodnych - ponton, motorówka,skuter.


smoki3
 Udostępnij

Rekomendowane odpowiedzi

Zbiór przepisów motorowodnych - ponton,motorówka,skuter -Chorwacja

 

W dziale będą umieszczane same przepisy motorowodne w Chorwacji, systematycznie dopisywane i aktualizowane.

 

Bardzo proszę nie pisać w tym dziale, a wszelkie uwagi kierować do dyskusji:

 

 Chorwacja - zbiór przepisów motorowodnych - dyskusja

 

Dział prowadzę hobbistycznie jednak będę się starał aktualizować wszystko na bieżąco. W razie moich pomyłek czy  nieaktualnych przepisów (a "siostry" w Chorwacji lubią je często zmieniać) proszę o uwagi i podpowiedzi które są bardzo mile widziane.

 

Pozdrawiam Marek.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

 

 

Niezbędne dokumenty do używania i zwodowania jednostki motorowodnej w Chorwacji.

 

 

tzw. Winieta.

 

Ogólne przepisy wodne Chorwackie skonstruowane przez "Ministerstwa Morza, Transportu i Infrastruktury Chorwacji" są bardzo podobne do przepisów Polskich. Jednak częściowo różnią się od naszych bardzo istotnymi szczegółami.

 

Jeśli  chodzi pływanie bez patentu, w Chorwacji uznawane są przepisy kraju, z którego pochodzi turysta. Dodam od siebie, że interpretacja powyższego zdania w Kapitanatach Chorwackich może skończyć się co najmniej bólem głowy. Lepiej miąć patent motorowodny.

 

Obowiązek wykupienia winiety w Chorwacji mają wszystkie jednostki pływające powyżej  2,5m długości posiadające silnik powyżekj 5kW..

 

Okres ważności opłaconej winiety kończy się wraz z końcem roku kalendarzowego. Winieta występuje w formie dokumentu papierowego wydawanego na arkuszu A4 oraz zapisu elektronicznego w bazie danych, a nie jak wcześniej naklejki.

 

             

Poglądowe nieaktualne roczne ceny winiet:

 

od 3 do 4 metrów długości - 210 kn

od 4 do 5 metrów długości - 280 kn

od 5 do 6 metrów długości - 350 kn

od 6 do 7 metrów długości - 525 kn

od 7 do 8 metrów długości - 630 kn

od 8 do 9 metrów długości - 735 kn

od 9 do 10 metrów długości - 840 kn

od 10 do 11 metrów długości - 945 kn

od 11 do 12 metrów długości - 1.050 kn

od 12 do 15 metrów długości - 1.225 kn

od 15 do 20 metrów długości - 1.400 kn

od 20 do 30 metrów długości - 1.575 kn

powyżej 30 metrów długości - 1.750 kn

 

 

Niezbędne dokumenty do używania i zwodowania jednostki motorowodnej w Chorwacji.

 

1. Dowód uiszczenia rocznej opłaty za bezpieczeństwo żeglugi, opłata ekologiczna i inne - tzw. Winieta;

2. Patent – świadectwo kwalifikacji osoby kierującej jednostką (przepisy zgodne z krajem bandery), dla wszystkich

                jednostek posiadających silnik;

3. Dowód rejestracyjny jednostki;

4. Niekiedy wymagana jest dodatkowo Deklaracja zgodności - Certyfikat "C" pływalności jednostki. Warto go mieć na

                wszelki wypadek (sprawa jest bardzo uznaniowa i zależy od Kapitana kierującego danym Kapitanatem);

5. Dowód ubezpieczenia OC, dla jednostek o mocy powyżej 15kW -tzw. Osigurenie w Chorwacji. Jeśli ktoś ma

                wykupione Polskie ubezpieczenie od razu z tłumaczeniem na język angielski nie musi go wykapować jeszcze raz;

6. Jeśli nie jesteśmy właścicielami łodzi potrzebujemy: Notarialne potwierdzenie pożyczenia łodzi (od-do data),

                tłumaczenie notarialnego pożyczenia na język angielski  lub chorwacki przez tłumacza przysięgłego;

7. Dowód osobisty lub paszport;

8.  Posiadacz łodzi kabinowej musi dodatkowo opłacić przez internat (nie w Kapitanacie) morski podatek turystyczny.

 

 

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

Chorwacka winieta :

 

Łódź otwarta, do otrzymania winiety potrzebne są dokumenty: Patent, Dowód rejestracyjny łodzi, czasami przeważnie przy pierwszej winiecie na łódź certyfikat łodzi (oczywiście lepiej mieć go zawsze).

Dodatkowo do łodzi zamkniętej potrzebna jest lista załogi załatwiana nie w Kapitanatach tylko przez internat.

 

(Artykuł poddał kolega baunty).

 

https://www.croatiaweek.com/payment-of-nautical-tourist-tax-in-croatia-now-only-possible-via-online-portal/

 

czyli:

 

Opłacanie morskiego podatku turystycznego jest teraz możliwe tylko i wyłącznie za pośrednictwem portalu internetowego nautika.evisitor.hr .

 

Przy wypożyczeniu łodzi od kolegi, znajomego, potrzebne są dodatkowo dokumenty: Notarialne potwierdzenie pożyczenia łodzi, tłumaczenie notarialnego pożyczenia na język angielski  lub chorwacki przez tłumacza przysięgłego.

 

Otrzymałem informację z "CROATIAN NATIONAL TOURIST BOARD REPRESENTATIVE OFFICE POLAND" Pani dyrektor A. Puszczewicz oraz "Ministerstwa Morza, Transportu i Infrastruktury Chorwacji" w sprawie:

 

Czy na jednej winiecie wykupionej na jednostkę może pływać w różnych okresach, oddzielnie  niezależnie inny sternik niż właściciel łodzi i winiety ?

 

Tak trzeba tylko  na pełnomocnictwie (spisanym u notariusza) napisać w jakim konkretnie terminie (od - do) z łodzi będzie korzystał/a upoważniony/a do korzystania z danej łodzi.

 

Bardzo dziękuję Pani Dyrektor za sprawdzenie tej informacji.

 

+ obowiązkowe ubezpieczenie zgodne z przepisami przy silnikach 15kW i więcej mocy.

 

smoki3

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

Winietę zakupimy w Kapitanatach oraz filiach kapitanatów.

 

Lista Kapitanatów (Lučke kapetanije):

 

https://mmpi.gov.hr/more-86/lucke-kapetanije-102/102

 

Władze portowe (Lučke uprave):

 

https://mmpi.gov.hr/more-86/lucke-uprave-107/107

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

 

Tak wygląda Dowód uiszczenia..... tzw. winieta z 2019 roku na arkuszu A4. Teraz dodatkowo w prawym górnym rogu dochodzi na wydruku kod kreskowy.

 

21581aeb3231b3b7gen.jpg

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

Edytowane przez smoki3
Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

                       

"Liźnięcie" najważniejszych pilnowanych przez władzę przepisów:

 

                                                                                    + niezbędna aplikacja na telefon.

 

Kodeks postępowania na morzu (według przepisów Chorwackich):

 

Ważne uwagi (wyciąg):

 

- Po pomoc na morzu, zadzwoń pod bezpłatny numer 195;

 

-  Zabronione jest pływanie motorówką w ślizgu w odległości 300 metrów od brzegu;

 

- 150 metrów od brzegu wszystkie statki muszą nawigować ze szczególną uwagą, a nie szybciej niż 5 węzłów;

 

-  Od 150 metrów do 300 metrów od wybrzeża wszystkie statki muszą nawigować ze szczególną uwagą nie szybciej niż 8

    węzłów;

 

-  Motorówki i żaglówki nie mogą podejść (pływać) bliżej niż 50 metrów od wybrzeża;

 

-  Zabronione jest kierowaniem statkiem bez pozwolenia;

 

-  Zabronione jest kapanie się i pływanie poza wyznaczoną plażą;

 

-  Zabronione jest kąpanie się i pływanie w odległości ponad 100 metrów

    od wybrzeża naturalnej plaży;

 

-  Zabronione jest kąpanie się, pływanie i nurkowanie w portach , wejściach do portu i obszarach o dużym natężeniu ruchu

    wodnego;

 

-  Zabronione jest nurkowanie bez boi sygnalizacyjnej;

 

-  Zabronione jest kierować statkiem pod wpływem alkoholu i narkotyków;

 

-  Zabronione jest oddalać się od brzegu dalej niż w odległości dozwolonej dla określonego statku;

 

-  Zabronione jest wyrzucanie śmieci do morza;

 

-  Nie wolno przewozić na statku więcej osób niż jest wpisane w dowodzie rejestracyjnym jednostki;

 

-  Zalecane jest śledzenie ostrzeżeń pogodowych i przestrzeganie ich;

 

-  Zapewnienie na statku dostatecznej na podróż ilości paliwa i wody pitnej

    dla osób przebywających na statku.

 

Bardzo przydatne, wręcz niezbędne aplikacje na telefon zawierające dużo informacji, przepisów, miejsc usytuowania kapitanatów, stacji benzynowych na wodzie i wiele innych......

 

 

"Nautical Info Service Croatia"

 

Na Androida:

 

https://play.google.com/store/apps/details?id=hr.mppi.nis&ah=69Ap9mDbQ_49TEg0t0Iuisb69UY

 

Na iPhone :

 

https://itunes.apple.com/us/app/nautical-info-service-croatia/id1134146644?ls=1&mt=8

 

 

Opis z aplikacji:

Serwis informacyjny Żeglarskie (NIS) to darmowa wielojęzyczna aplikacja dla smartfonów, przeznaczonych dla właścicieli jachtów i łodzi, wędkarzy, nurków, pływaków i innych ludzi, którzy spędzają czas na wybrzeżu i na morzu. NIS został opracowany tak, aby użytkownicy mogli zapewnić istotne i szczegółowe informacje do biur lokalnych Harbormaster oraz innych usług dla bezpieczeństwa żeglugi i zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska morskiego, a zwłaszcza do wyszukiwania i służb ratowniczych, w szybki i prosty sposób. NIS może również zapewnić użytkownikom wszystkie niezbędne informacje ważne dla ich bezpieczeństwa, w dowolnym czasie i na każdym miejscu.

 

NIS pozwala użytkownikom na wybieranie numeru telefonu wykorzystywany do niepokoju, nagłych lub bezpieczeństwa połączeń - 195 (MRCC Rijeka), natomiast automatyczne raportowanie lokalizację dzwoniącego za pośrednictwem wiadomości krótkie tekstowe (SMS), co zasadniczo skraca czas potrzebny do znalezienia użytkowników w niebezpieczeństwie ,

 

Zawartość wniosku NIS:

• zadzwonić pod numer bezpłatnej służby poszukiwania i ratownictwa - 195, z informacją o aktualnej lokalizacji

• Raport naruszenie morskiego (z opcją dołączyć zdjęcia i / lub filmy)

• Prognoza pogody dla żeglarzy (temperatura powietrza, prędkość i kierunek wiatru, ciśnienie powietrza, fale, zachmurzenia)

• zasady nawigacji (wyposażenie statków, kolejność, w portach i na morzu, unikania kolizji na morzu, ochroną środowiska morskiego, informacje dla zagranicznych statków, nurków i pływaków, usług radiowych i ogłoszeń radiowych, znaki morskie)

• Kontakt Usługi publiczne (search and rescue, biura Harbormaster'S, komora hiperbaryczna, ratownicze handlowa, konsulaty, placówki medyczne, służby ratunkowe, serwis VTS, przybrzeżne stacji radiowych)

• porty i punkty mocowania (marines kotwiczenia morskich, stacje benzynowe, przejścia graniczne)

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

Dodatkowo dla zmotoryzowanych "HAK":

 

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.infinum.hak&hl=pl&gl=US

 

 

Opis z aplikacji:

Chorwacja Traffic Information to must-have aplikacja przeznaczona dla turystów podróżujących do Chorwacji. Dostarcza szczegółowych informacji o ruchu i, jak również usługi pomocy drogowej podróżować i jest dostępny w języku angielskim, niemieckim, włoskim i chorwackim języku.

 

Wszystko kierowca musi podczas podróży do Chorwacji jest dostępny tutaj, w tej aplikacji opracowanej przez krajowy automobilklubu w Chorwacji - HAK.

 

Chorwacja Traffic Info - HAK stanowi przegląd najbardziej potrzebnych informacji turystycznych, takich jak:

 

- Warunki szczegółowe sprawozdanie z ruchu (warunki drogowe na autostradach, przejść granicznych, terminale promowe)

- Ograniczenia ruchu i prognozy ruchu dla jutra

- ponad 200 obrazów na żywo z kamer, na najważniejszych drogach w Chorwacji

- aktualne ceny paliw

- Kompleksowa baza POI (15.000+ POI) składający się z lotnisk, na kempingach, banki, bankomaty, szpitale, hotele, urzędach pocztowych, skrzynek pocztowych, kioskach, aptekach, parków narodowych, parków krajobrazowych, sklepów i sieci handlowych, turystycznych, płyt policji , wellness, etc.

- Szczegółowy wykaz 700 stacji benzynowych przy obecnych cenach paliw i rodzajów paliwa dostępnych dla każdego z nich

- Kalkulator opłat dla chorwackich autostrad

- Pomoc drogowa - wystarczy nacisnąć przycisk na pomoc i nasze centrum serwisowe 24/7/365 otrzyma dokładną lokalizację i pomóc będzie na dobrej drodze

- Gdzie jest mój samochód? - Znaleźć drogę z powrotem bez względu na to, gdzie masz swój samochód zaparkowany przy użyciu tej funkcji; zapisać swoje położenie podczas parkowania i znaleźć drogę z powrotem turn-by-turn nawigacji pieszej (Google Maps)

 

-

Dostarczone przez chorwackiego Automobilklub (Hrvatski Autoklub - HAK)

 

Ważne numery telefonów w Chorwacji

 

Międzynarodowy numer kierunkowy telefoniczny do Chorwacji +385

telefon ratunkowy ogólny 112

Pogotowie ratunkowe 194

Straż pożarna 193

Policja 192

Pomoc drogowa 1987

Poszukiwania i ratownictwo na morzu: 195

Centrum Morskiego Ratownictwa i Poszukiwania +385 51 9155 lub kanały UKF 16,10 i 74

Ambasada RP +385 14 899 444

W sytuacjach nagłych, wymagających pilnej interwencji konsula możliwy jest kontakt pod numerem telefonu:

+385 1 3000945

Informacje ogólne: 18981

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

 

Nasz kolega Marsik jako jeden z pierwszych polecał te aplikacje. Dziękuję są bardzo przydatne.

 

cdn

Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

Mapy

 

 

Na androida:

 

https://play.google.com/store/apps/details?id=it.navionics.singleAppMarineLakesHD&gl=PL

 

Opis z aplikacji:

Pozwól nam być Twoim przewodnikiem. Niezastąpiona aplikacja do pływania statkiem, wędkowania, żeglowania, nurkowania i wszystkich innych czynności na wodzie. Uzyskaj te same szczegółowe mapy morskie i jeziora oraz zaawansowane funkcje, co najlepsze plotery GPS i nie tylko.

 

> WYPRÓBUJ ZA DARMO: Pobierz aplikację i wypróbuj wszystkie wykresy i funkcje przez ograniczony czas.

> SUBSKRYBUJ: Rozpocznij roczną subskrypcję, aby:

- Pobierz warstwy wykresów do użytku w trybie offline (na stałe)

- Dostęp do codziennych aktualizacji, nakładek wykresów i zaawansowanych funkcji (odnawialnych)

Korzystaj z subskrypcji na kompatybilnych smartfonach i tabletach, logując się do aplikacji Boating przy użyciu tego samego konta.

 

SUBSKRYPCJA OBEJMUJE:

> WARSTWY WYKRESÓW DO UŻYTKU OFFLINE

- MAPA ŻEGLARSKA: Kompleksowe źródło kartografii dla jezior, rzek i obszarów morskich.

- SONARCHART ™: Ekskluzywna mapa batymetryczna HD 1 '(0,5 metra) zawiera niezwykłe szczegóły konturów dna wzmocnione milionami zapisów sonaru dostarczonych przez żeglarzy.

- WSPÓLNOTOWE EDYCJE i SPOŁECZNOŚĆ ACTIVECAPTAIN®: Lokalne informacje pochodzące z tłumu i ciekawe miejsca udostępniane przez społeczności żeglarzy Navionics® i Garmin ActiveCaptain.

- TABLICE RZĄDOWE USA (NOAA): Dostępne z następującymi obszarami zasięgu: USA i Kanada, Meksyk, Karaiby do Brazylii, Wyspy Pacyfiku, Azja i Afryka.

 

> CODZIENNE AKTUALIZACJE WYKRESÓW: Najnowsze wykresy są dostępne do pobrania, z nawet 5000 aktualizacji każdego dnia.

 

> CECHY

- NAKŁADKI NA WYKRESY

SONARCHART SHADING: Szczegółowe odwzorowanie dna morskiego i dna jeziora w różnych odcieniach błękitu oferuje na pierwszy rzut oka unikalną perspektywę podwodnej topografii.

RELIEF SHADING: Bardzo szczegółowe cieniowanie łączy kolor i cień, aby zapewnić łatwy do interpretacji, wyraźniejszy widok struktury dna.

TEREN: Pokazuje drogi i użyteczne punkty szczególne na lądzie.

SATELITARNA: obrazy satelitarne dostarczone przez stronę trzecią.

AUTORUTING DOCK-TO-DOCK *: Rozpocznij podróż od sugerowanej trasy opartej na danych mapy i pomocy nawigacyjnych do zaawansowanego planowania trasy, które oferuje ETA, odległość do przyjazdu, kierunek do punktu, zużycie paliwa i inne.

- POŁĄCZENIA: Pozostań w kontakcie z przyjaciółmi i innymi żeglarzami na wodzie i poza nią. Udostępnij swój profil i lokalizację na żywo społeczności żeglarskiej.

ZAAWANSOWANE OPCJE MAP: Dostosuj widoki map, aby zmienić kombinację nakładek mapy, wyróżnić płytkie obszary, celować w wiele zakresów połowów i nie tylko.

- POGODA I PŁYWY: Uzyskaj dostęp do danych pogodowych w czasie rzeczywistym, prognoz dziennych i godzinowych, a także wiatru, boi pogodowych, pływów i prądów nałożonych na mapę.

IMPORT / EKSPORT GPX: Z łatwością obsługuj swoje ścieżki, trasy i znaczniki. Udostępniaj, przechowuj i wyświetlaj je w różnych aplikacjach, ploterach i innych kompatybilnych urządzeniach.

- AIS: Połącz aplikację z kompatybilnym odbiornikiem AIS z łącznością Wi-Fi®, aby zobaczyć pobliski ruch morski nałożony na mapę w czasie rzeczywistym. Nie jest potrzebne połączenie z Internetem.

- PLOTTER SYNC: przesyłaj trasy i znaczniki, aktualizuj wykresy i nie tylko do kompatybilnych ploterów.

- OŚ CZASU: Ciesz się przeglądaniem swoich podróży na osi czasu toru.

 

ODNÓW SUBSKRYPCJĘ

Po 1 roku możesz odnowić subskrypcję lub nadal korzystać z map z bezpłatnymi funkcjami.

 

DARMOWE FUNKCJE

- SONARCHART ™ LIVE: Twórz własne mapy batymetryczne HD 1 '(0,5 metra), które są wyświetlane w czasie rzeczywistym podczas nawigacji. Połącz bezprzewodowo aplikację Boating z kompatybilnym sonarem / ploterem. Możesz także automatycznie udostępniać swoje dzienniki sonaru, co pomaga nam ulepszać mapy.

- Obejmuje ścieżkę, trasę, odległość, znaczniki, prognozy wiatru, opcje mapy, synchronizację moich danych, udostępnianie lokalizacji i nie tylko.

 

UWAGI:

- Używa tej aplikacji na smartfony i tablety. Synchronizuj wykresy i dane: przejdź do Menu> Ja> Subskrypcja i przywróć swoje zakupy.

- Dalsze korzystanie z GPS działającego w tle może radykalnie zmniejszyć żywotność baterii

- Aplikacja została zaprojektowana specjalnie do ładowania i działania na urządzeniach z systemem operacyjnym 5.0 lub nowszym.

- Wi-Fi jest zarejestrowanym znakiem handlowym Wi-Fi Alliance.

 

* Automatyczne wyznaczanie trasy służy wyłącznie do celów planowania i nie zastępuje bezpiecznych operacji nawigacyjnych.

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

  • 7 miesięcy temu...

Ubezpieczenie  -  Osigurenie

 

 

Przykładowe ceny samego ubezpieczenia OC w zależności od mocy silnika w Chorwacji:

- do 15kW - ubezpieczenie nie jest obowiązkowe

- od 15kW do 30kW - około 180 kn

- od 31kW do 50kW - około 280 kn

- powyżej 51kW - około 380kn

(Ceny w zależności od ubezpieczyciela.Ceny do 2021 r.)

 

 

Firmy sprzedające OC na sprzęt pływający mają swoje filie blisko Kapitanatów Portów.

Wystarczy się trochę rozejrzeć na miejscu.

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

Firmy ubezpieczeniowe w Polsce:

 

Ubezpieczyciel, z którego usług korzysta kilku kolegów w tym i ja. Oczywiście każdy wybiera w/g swoich potrzeb. Możliwe, że nie jest najtańszy jednak na pewno te dokumenty są bez problemu akceptowane w Chorwacji. Oprócz polskich dokumentów otrzymujecie na zielono-niebieskiej karcie dokumenty przetłumaczone na język angielski. Polisa zakupiona poza terytorium Chorwackim musi mieć tłumaczenie na język angielski (ewentualnie Chorwacki). Bez tłumaczenia polisy może być spory problem z wykupieniem tzw. winiety na sprzęt pływajacy. (Oczywiście możecie nabyć ubezpieczenie "OC" na miejscu w Chorwacji).

 

Ubezpieczyciel "Pantaenius"

 

strona:

 

https://www.pantaenius.com/pl-pl/?adid=3126&adid=3126&gclid=CjwKCAiAgbiQBhAHEiwAuQ6BkgSFA1wWZO7sMnuBnj6sp2PFhUw-HHpkj195gFtsSriQQLyNJEOk1hoCCxoQAvD_BwE

 

Tak wyglada dokument ubezpieczeniaz z"Pantaenius" 2021-22 r.

 

aea315c4f8f0b546gen.jpg

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

.

 

 

Kalkulator Ubezpieczeniowy sprzętów motorowodnych:

 

 

 

 

 

 

 

                                                                           Życzę wszystkim wspaniałego i bezpiecznego wypoczynku na wodzie.

 

smoki3

 

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

 

 

 

Dyskusja do tematu:

 

 

Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

Gość
Ten temat został zamknięty. Brak możliwości dodania odpowiedzi.
 Udostępnij

×
×
  • Dodaj nową pozycję...